درک امروزی از تاریخ ناشنوایان ، در نگاه به گذشته و شناخت رخدادهای آن است.
شناخت از گذشته ، همواره اقدامی در زمان حال است. یعنی گذشته را از منظر حال دیدن. نویسنده ایتالیایی " ایتالو سووو " در این زمینه حرف پرمعنایی دارد:
" زمان حال را نمی توان فقط از روی تقویم و ساعت دریافت. انسان به هر دو نگاه می کند تا رابطه اش را با گذشته روشن سازد و با نوعی اطمینان خاطر ، راه آینده را دریابد. "

محققان و پژوهشگران تاریخ ناشنوایان در کشورهای پیشرو به خاطر فقدان اسناد مکتوب مورد نظرشان ، معمولاً از تجربیات حوزه تاریخ شفاهی Oral History بویژه خاطرات استفاده می کنند تا به تکمیل هرچه بیشتر و بهتر تحقیقات آنان کمکی بشود.

کتاب " زندگینامه جبار باغچه بان به قلم خودش " که در مهر سال 1356 شمسی انتشار یافت ، به عنوان اولین اثر در طول تاریخ ناشنوایان ایران شناخته می شود که به صورت خاطرات نوشته شده است.

پسرش ثمین باغچه بان هم خاطرات خویش تحت عنوان " چهره هایی از پدرم " را در سال 1382 شمسی تالیف کرد که دارای اهمیت زیادی برای حوزه تاریخ ناشنوایان ایران است.

دو مقاله از کامران رحیمی تحت عنوان "اولين مسابقه در عصر ژيگولوها ! " و " پیک نیک در بیابان !! " جزو بهترین نمونه اثر خاطرات گونه شناخته می شود که توسط یک معلم ناشنوا برای شاگرد ناشنوایش " رضا ذبیحی " تهیه گردیده و در آن ، تصویری از وضعیت ناشنوایان ایران در دهه چهل شمسی را در اختیار خوانندگان می گذارد که بسیار قشنگ و تماشایی است.