بررسی شباهتهای دیده شده میان فرهنگ ناشنوایان و حروف مقطعه قرآن
حروف مقطعه (حرفهای گسسته از هم) به حروف الفبای مرموزی که در ابتدای بیست و هشت سوره قرآن می آید ، گفته می شود ، یعنی سوره های بقره ،آل عمران ، اعراف ، یونس ، هود ، یوسف ، رعد ، ابراهیم ، حجر ، مریم ، طه ، شعرا ، نمل ، قصص ، عنکبوت ، روم ، لقمان ، سجده ، یس ، ص ، غافر ، فصلت ، شورا ، زخرف ، دخان ، جاثیه ، احقاف و ق . علامه طباطبایی در تفسیر المیزان نظریه ای ارزشمند ارائه می دهد که از روی مقایسه مضمون و مفهوم حروف مقطعه قرآن می توان به گشودن گره رموز آن نزدیک شد:
" ای بسا اگر اهل تحقیق در مشترکات حروف مقطعه دقت کنند و مضامین سوره هایی را که بعضی از این حروف در ابتدایش آمده ، با یکدیگر مقایسه نمایند ؛ رموز بیشتری برایشان گشوده گردد. و ای بسا معنای آن روایتی هم که اهل سنت از علی (ع) نقل کرده اند همین باشد که برای هر کتابی ، نقاط برجسته و چکیده ای است و چکیده قرآن ، حروف الفبای است. "
نظریه فوق مبنی بر " چکیده و خلاصه " قرآن بودن حروف مقطعه به تازگی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است و صحت آن با استفاده از شیوه های علمی ، آماری و کامپیوتری به اثبات رسیده است.
به عنوان مثال: چون حرف الفبایی " ص " در حروف مقطعه سوره اعراف ( المص ) ، سوره مریم
( کهیعص ) و سوره ص( ص ) مشترکا به کار رفته است ، نشانگر ارتباط موضوعی و مفهومی این سه سوره آنهم با حرف الفبایی " ص " می باشد. همچنین تحقیقات نشان می دهد که کلماتی همچون " صداقت " ، " صفا " ، " صلوه " ، " صبر " ، " صراط " ، " صالحات " ، " نصحیت " ، "بصیرت" ، " ابصار " و " اخلاص " به عنوان صفت پیامبران محور های مرتبط این سه سوره را نشان می دهند. جالب این است که تمام کلمات یاد شده مشترکا دارای حرف الفبایی " ص " می باشند که به عنوان چکیده (عصاره) و علامت اختصاری (کد) مطالب و موضوعات سوره های مذکور است.
اینگونه کد هایی که معمولا حروف اختصاری یک کلمه و یا حداکثر یک جمله هستند ، در مناسبات عمومی و تبادل اطلاعات عادی نیز کاربرد دارند . چون مردم نمی توانند بیش از این را به خاطر بسپارند. از این رو ، فدراسیون جهانی ناشنوایان را با این علامت اختصاری ( کد ) یعنی دبیلو . اف . دی . می شناسند.
W.F.D. = World Federation of the Deaf
شیوه مذکور در کشور ایران نیز مرسوم شده است. به عنوان مثال : نزاجا را برای عنوان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به کار می برند.
همچنین در کامپیوتر و دستگاههای پیشرفته الکترونیکی ، کد ها می توانند نشانگر حجم عظیمی از اطلاعات باشند و با یک اشاره (علامت ) انبوهی از مطالب را عرضه کنند.
شواهد تاریخی نشان می دهد نقش سمبلیک و رمزی حروف مقطعه که عصاره و خلاصه ای از مضامین و مفاهیم سوره های قرآن به شمار می روند ، توسط پژوهشگران اروپایی که در صدد آشنایی با میراث علمی و فرهنگی مسلمانان برآمدند ، مورد توجه قرار گرفته و به صورت شیوه های صرفه جویی کاربرد کلمات و معمول شدن " کد " و علامت اختصاری در تبادل اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته است ، در حالیکه در کتاب دینی آنان یعنی انجیل چنین رموزی دیده نمی شود.
پژوهشگران مسلمان معتقد هستند خداوند به محمد ( ص ) اطمینان داده است که محافظ قرآن خواهد بود. این محافظت قطعا ابعاد گسترده ای دارد که یکی از آنها شاید حروف مقطعه باشد و چه بسا در آینده ای نه چندان دور ، با کمک یک برنامه نویسی خاص کامپیوتر بتوان به وسیله حروف مقطعه تمامی قرآن را بازنویسی کرد و بر محفوظ ماندن از دخل و تصرف آن یقین بیشتری حاصل نمود.
شبیه نقش رمزی ( کدی ) حروف مقطعه ، در یکی از ویژگیهای مهم فرهنگ ( هویت ) ناشنوایان مشاهده می شود که بسیار جالب است.
در فرهنگ ( هویت ) ناشنوایی ایران ، ناشنوایان با توجه به وجه تمایز اشخاص با یکدیگر ، معمولا علایم خاصی را برای افراد انتخاب می کنند که به جای ذکر کامل اسم ( نامگذاری ) بکار می برد.
به عنوان مثال : کسی را که عینک دارد ، با علامت عینک ؛ و کسی را که خال در صورت داشته باشد ، با نشان دادن محل خال و امثالهم مشخص می کنند. از این رو ، جبار باغچه بان ( موسس اولین مدرسه ناشنوایان ایران ) را با سیبل معروفش نشان می دهند که نوعی علامت اختصاری ( کد ) محسوب می شود.
همچنین در فرهنگ ( هویت ) ناشنوایی قاره آمریکای شمالی ، ناشنوایان همیشه از امکانات الفبای دستی آمریکایی برای هجی اولین حرف الفبایی اسم کسی استفاده می کنند که نشان دهنده چکیده ( خلاصه ) نام کامل آن شخص می باشد.
به عنوان مثال : برای ذکر نام شخص معروفی همچون یرکر آندرسون Yerker Anderson، انگشتان دست راست را به نشانه حرف الفبایی Y ( طبق الفبای دستی آمریکایی ) کنار لب می گذارند. به این ترتیب ، از رئیس سابق فدراسیون جهانی ناشنوایان اسم می برند بدون اینکه نیازی به هجی تمام حروف الفبایی موجود در نام و نام خانوادگی اش داشته باشد ، و این نوعی چکیده ( خلاصه ) است.
نتیجه گیری :
در واقع ، روح فرد ناشنوا را باید " روح جستجو گر هنر ها " دانست ، روحی که همیشه زنده هنر است. چرا که بسیاری از علایم ابداعی زیبای آنان برای کاربردهای گوناگون از جمله علامت اختصاری ( کد ) نام اشخاص که شباهت عجیبی با کاربرد رمزی ( کدی ) حروف مقطعه قرآن دارد ، خود نمایانگر ذوق والای هنری خدادادی و همچنین فرهنگ ( هویت ) غنی ناشنوایی آنهاست.