|
اشاره یک وسیله طبیعی ارتباط انسانها به طور کلی است و می توان حدس زد که ساخت زبان اشاره به وسیله انسانهای اولیه قبل از ساخت زبان گفتاری بوده است.
زبان اشاره زبان مادری ناشنوایان است. این زبان که همانند سایر زبانها برای بیان مقصود مورد استفاده قرار می گیرد ، توسط خود ناشنوایان خلق می شود.
ناشنوایان کشورهای مختلف همچون ایران ، زبان اشاره مخصوص به خودشان را دارند. اشارات مورد استفاده ناشنوایان ایران به دلیل گستردگی جغرافیایی و تفاوتهای فرهنگی مانند: بلوچ ، کُرد ، ترکمن ، لُر ، عرب و تُرک دارای تنوع بسیاری هستند ، همانطوری که گویش (لهجه) های مختلف در جامعه ایران دیده می شود.
اوّلین مطالعه اُصولی در راستای کسب اطلاع و آگاهی از ساختار زبانشناختی در زبان اشاره ، آن گونه که ناشنوایان از آن استفاده می کنند ، توسط دکتر ویلیام استوکو William Stokoe از دانشگاه گالادت - تنها دانشگاه مخصوص ناشنوایان در دنیا - در سال 1960 میلادی صورت گرفت.
 تحقیقات انجام شده اُستوکو درباره ابعادی از ساختار زبان اشاره آمریکایی ASL در سال 1971 میلادی که با ابعاد آوایی ، لغوی و دستور زبان محاوره ای مشابهت دارد ، به عنوان یک انقلاب بزرگی در طول تاریخ شناسنایی زبان اشاره در دنیا شناخته می شود. به دنبال آن ، ناشنوایان کشورهای مختلف هویت زبان اشاره خودشان را تعیین کرده اند. به طوری که هر زبان اشاره شناسنامه ای مخصوص به خود دارد. مانند: زبان اشاره سوئدی SSL ، زبان اشاره فرانسوی LSF ، زبان اشاره انگلیسی BSL ، زبان اشاره استرالیایی AUSLAN و زبان اشاره فارسی PSL .
فرهنگ لغات اشاره Sign Language Dictionary از پایه های اساسی زبان اشاره است. در واقع ، فرهنگ ناشنوایان Deaf Culture را می توان از لا به لای اشارات زبان آن دریافت. علاوه بر این ، در بررسی تاریخ و سیر تحول زبان اشاره نقش مهم و تعیین کننده دارد.
در ایران با اینکه نزدیک به سی سال از چاپ اوّلین کتاب لغات اشاره تحت عنوان " فرهنگ زبان اشاره فارسی برای ناشنوایان " توسط سازمان ملّی رفاه ناشنوایان در سال 1359 شمسی می گذرد ، کار بنیادی تحقیقات وسیعی بر روی زبان اشاره فارسی هنوز صورت نگرفته است.
جزوه تحقیقی روزبه قهرمان تحت عنوان " نگاهی گذرا به زبان اشاره ناشنوایان " که در بهار 1377 شمسی برای تدریس به دانشجویان رشته های مختلف همچون کاردانی آموزش ناشنوایان و مددکار اجتماعی در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی واحد مشهد تهیه شده است ، به عنوان اوّلین کار پژوهشی در حد ابتدایی بر روی زبان اشاره فارسی و بررسی ساختار آن شناخته می شود.
جزوه مذکور توسط کانون ناشنوایان خراسان و همچنین کمیته پژوهش و توسعه زبان اشاره فارسی واقع در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی کشور بارها تکثیر شده و در اختیار علاقمندان قرار گذاشته است.
نشریه آمریکایی " مطالعات زبان اشاره "Sign Language Studies متعلق به دانشگاه گالادت که توسط دکتر ویلیام استوکو در سال 1972 میلادی پایه گذاری شده ، تاکنون همیشه به عنوان معروف ترین نشریه مرتبط با زبان اشاره شناخته می شود که مهمترین مقالات تحقیقی در زمینه زبان اشاره از تمام پژوهشگران دنیا در آن چاپ می شود.
|
